DNS là một thành phần quan trọng giúp thiết bị kết nối đến website và các dịch vụ trên Internet mà người dùng không cần ghi nhớ địa chỉ IP phức tạp. Khi sử dụng Internet VNPT, thiết bị thường được cấu hình DNS tự động để phân giải tên miền, tuy nhiên trong một số trường hợp người dùng có thể cân nhắc thay đổi sang DNS công cộng. Vậy DNS là gì, đổi DNS có thực sự giúp mạng nhanh hơn và khi nào nên thay đổi DNS khi dùng Internet VNPT?
DNS là gì?
DNS (Domain Name System) là hệ thống phân giải tên miền, có nhiệm vụ chuyển đổi tên miền mà con người dễ ghi nhớ thành địa chỉ IP để thiết bị có thể tìm và kết nối đến máy chủ tương ứng. Chẳng hạn, khi nhập google.com trên trình duyệt, người dùng không cần biết địa chỉ IP phía sau tên miền này. DNS sẽ thực hiện quá trình tìm kiếm địa chỉ phù hợp để trình duyệt tiếp tục thiết lập kết nối với máy chủ.

Có thể hình dung DNS giống như một danh bạ của Internet. Thay vì phải nhập một chuỗi địa chỉ IP dài, người dùng chỉ cần nhập tên miền quen thuộc như Google, YouTube hoặc một website bất kỳ. Hệ thống DNS sẽ xử lý phần chuyển đổi phía sau, giúp quá trình truy cập website diễn ra thuận tiện và gần như ngay lập tức.
Khi một thiết bị truy cập website, quá trình phân giải DNS thường diễn ra theo các bước cơ bản:
- Nhập tên miền: Người dùng nhập địa chỉ website vào trình duyệt, chẳng hạn google.com.
- Gửi yêu cầu DNS: Thiết bị gửi yêu cầu đến DNS resolver đang được cấu hình trên máy tính, điện thoại hoặc router.
- Tìm địa chỉ IP: DNS resolver tìm thông tin tương ứng với tên miền được yêu cầu.
- Trả kết quả: Địa chỉ IP được trả về cho thiết bị để trình duyệt có thể kết nối đến máy chủ.
- Thiết lập kết nối: Sau khi xác định được máy chủ, thiết bị bắt đầu tải nội dung website hoặc sử dụng dịch vụ tương ứng.
DNS vì vậy có vai trò quan trọng trong bước đầu của quá trình truy cập Internet. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng DNS không phải là yếu tố quyết định toàn bộ tốc độ Internet. Nếu đường truyền VNPT vẫn ổn định nhưng WiFi yếu, router quá tải, máy chủ website đang chậm hoặc tuyến kết nối gặp vấn đề thì việc thay đổi DNS sẽ không thể xử lý toàn bộ nguyên nhân.
Có nên đổi DNS khi dùng Internet VNPT?
Không bắt buộc phải đổi DNS khi sử dụng Internet VNPT nếu kết nối hiện tại vẫn ổn định. Trong điều kiện bình thường, thiết bị có thể sử dụng DNS được cấu hình tự động và đáp ứng các nhu cầu như truy cập website, xem video, học trực tuyến, làm việc từ xa hoặc sử dụng mạng xã hội. Việc đổi DNS nên được xem là một bước thử nghiệm khi người dùng gặp vấn đề liên quan đến phân giải tên miền hoặc muốn sử dụng một dịch vụ DNS khác.
Một DNS có thời gian phản hồi tốt có thể giúp quá trình tìm địa chỉ máy chủ diễn ra nhanh hơn. Tuy nhiên, mức cải thiện thực tế phụ thuộc vào vị trí người dùng, chất lượng DNS đang sử dụng, máy chủ đích và tình trạng kết nối tại thời điểm kiểm tra. Vì vậy, không nên hiểu rằng đổi DNS sẽ làm gói cước Internet VNPT tăng tốc độ từ 300 Mbps lên cao hơn.
Người dùng Internet VNPT có thể cân nhắc đổi DNS trong những trường hợp sau:
- Website truy cập chậm ở bước bắt đầu kết nối: Một số trang mất nhiều thời gian để phân giải tên miền trong khi các website khác vẫn hoạt động bình thường.
- Một số tên miền không truy cập được: Kết nối Internet vẫn có nhưng thiết bị không phân giải được một số địa chỉ website.
- Muốn thử DNS có hạ tầng khác: DNS công cộng như Cloudflare hoặc Google Public DNS có thể được dùng để so sánh khả năng phản hồi với DNS hiện tại.
- Cần thêm tính năng bảo mật: Một số dịch vụ DNS cung cấp khả năng lọc tên miền độc hại hoặc các tính năng kiểm soát truy cập tùy cấu hình.
- Đang xử lý lỗi DNS: Khi nghi ngờ DNS hiện tại gặp vấn đề, đổi sang một DNS khác là cách tương đối đơn giản để kiểm tra nguyên nhân.
- Không nên đổi khi WiFi yếu: Nếu thiết bị ở xa router, bị tường chắn hoặc sóng WiFi nhiễu, thay DNS sẽ không giải quyết được vấn đề tín hiệu không dây.
DNS nào có thể sử dụng khi dùng Internet VNPT?
Người dùng Internet VNPT có thể lựa chọn một số DNS công cộng phổ biến như Cloudflare DNS, Google Public DNS hoặc OpenDNS. Đây đều là những dịch vụ được sử dụng rộng rãi, nhưng tốc độ phản hồi thực tế có thể khác nhau tùy khu vực và thời điểm. Do đó, thay vì khẳng định một DNS luôn nhanh nhất, người dùng nên thử nghiệm trực tiếp trên thiết bị của mình.
- Cloudflare DNS: Sử dụng 1.1.1.1 và 1.0.0.1, phù hợp với người dùng muốn thử một DNS công cộng có khả năng phản hồi nhanh.
- Google Public DNS: Sử dụng 8.8.8.8 và 8.8.4.4, là lựa chọn phổ biến với hạ tầng DNS quy mô lớn.
- OpenDNS: Sử dụng 208.67.222.222 và 208.67.220.220, có thêm các tính năng liên quan đến bảo mật và lọc nội dung tùy dịch vụ.
- DNS IPv6: Các dịch vụ DNS lớn cũng cung cấp địa chỉ IPv6, phù hợp với thiết bị đang sử dụng kết nối IPv6.
Đổi DNS có làm Internet VNPT nhanh hơn không?
Đổi DNS có thể giúp cải thiện thời gian phân giải tên miền nhưng không đồng nghĩa với việc tăng tốc độ đường truyền Internet. Đây là điểm người dùng cần phân biệt rõ khi đánh giá hiệu quả sau khi thay DNS. Nếu DNS mới phản hồi nhanh hơn, website có thể bắt đầu kết nối nhanh hơn ở một số trường hợp, nhưng tốc độ tải video, tải file hoặc chơi game còn phụ thuộc vào nhiều thành phần khác.

Ví dụ, một gói Internet VNPT có tốc độ 300 Mbps vẫn chỉ có băng thông tối đa theo gói cước đó. Khi đổi DNS, tốc độ tải xuống không tự động tăng lên 500 Mbps hay 1 Gbps. DNS chỉ hỗ trợ quá trình xác định địa chỉ máy chủ; sau khi kết nối được thiết lập, tốc độ truyền dữ liệu còn phụ thuộc vào đường truyền, router, WiFi, máy chủ đích và nhiều yếu tố khác.
Nếu đang gặp tình trạng Internet chậm, người dùng nên xác định đúng nguyên nhân trước khi đổi DNS. Trường hợp chỉ một vài website gặp vấn đề, DNS có thể là yếu tố đáng kiểm tra. Ngược lại, nếu tất cả thiết bị đều chậm, tốc độ đo bằng WiFi thấp hoặc kết nối thường xuyên mất ổn định thì nên kiểm tra modem, router, chất lượng WiFi và đường truyền Internet VNPT trước.
Có nên dùng DNS mặc định hay DNS công cộng?
DNS mặc định và DNS công cộng đều có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng Internet thông thường. Với người dùng gia đình không gặp lỗi truy cập, giữ cấu hình DNS tự động thường là lựa chọn đơn giản và ít phải quản lý. Trong khi đó, DNS công cộng phù hợp hơn với người muốn chủ động thử nghiệm, kiểm tra lỗi phân giải tên miền hoặc sử dụng thêm một số tính năng mà dịch vụ DNS cung cấp.
Đối với người dùng Internet VNPT, lựa chọn DNS nên dựa trên trải nghiệm thực tế thay vì chỉ dựa vào quảng cáo về tốc độ. Bạn có thể thử một DNS công cộng trong thời gian ngắn, kiểm tra khả năng truy cập website và độ ổn định của các dịch vụ thường xuyên sử dụng. Nếu không nhận thấy khác biệt hoặc phát sinh vấn đề, có thể chuyển lại sang chế độ DNS tự động.
Quan trọng nhất, DNS chỉ là một phần nhỏ trong hệ thống kết nối Internet. Để có trải nghiệm ổn định, người dùng vẫn cần đảm bảo modem/router hoạt động tốt, vị trí phát WiFi phù hợp, thiết bị đầu cuối hỗ trợ chuẩn kết nối hiện đại và gói cước đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng. Khi các yếu tố này được tối ưu, đường truyền Internet VNPT sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn trong những nhu cầu như xem video, học online, làm việc từ xa, chơi game và truy cập các dịch vụ Internet.


